GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu), Türk Gümrük Tarife Cetveli'nde her eşyaya verilen 12 haneli koddur. GTİP sorgulamanın en kısa yolu, Ticaret Bakanlığı'nın Tarife Arama Motoru'nda ürün adını ya da kodun bir kısmını yazmaktır; Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin GTİP Arama sayfası da aynı işi ürün adıyla yapar. Bulduğunuz kodu tarife cetvelindeki tanımla karşılaştırın; emin değilseniz gümrükten Bağlayıcı Tarife Bilgisi isteyebilirsiniz.
Bu rehberde
- GTİP'in 12 hanesi ne anlama gelir?
- GTİP sorgulama adım adım
- Emin değilseniz: Bağlayıcı Tarife Bilgisi
- GTİP ve HS kodu: yurt dışında hangisi kullanılır?
- GTİP koduyla ihracat pazarı ve müşteri bulmak
GTİP'in 12 hanesi ne anlama gelir?
Ticaret Bakanlığı'nın tarife sıkça sorulan sorular sayfasına göre 12 hane dört gruba ayrılır:
| Haneler | Ne gösterir | Kim kullanır |
|---|---|---|
| 1-6 | Armonize Sistem (HS) kodu | Dünya Gümrük Örgütü'ne üye bütün ülkeler; dünyada aynı |
| 7-8 | Kombine Nomenklatür (CN) kodu | Avrupa Birliği ülkeleri; Türkiye de aynı yapıyı kullanır |
| 9-10 | Türkiye'deki farklı vergi uygulamaları için açılan pozisyonlar | Yalnız Türkiye |
| 11-12 | İstatistik kodu | Yalnız Türkiye |
Kod bölümden alt pozisyona doğru daralır. İlk iki hane faslı (örneğin 15: hayvansal ve bitkisel yağlar), ilk dört hane pozisyonu (1509: zeytinyağı), ilk altı hane alt pozisyonu (150920: natürel sızma zeytinyağı) gösterir. Sonraki haneler aynı ürünü vergi ve istatistik için daha da ayırır.
GTİP sorgulama adım adım
- Ürününüzü teknik olarak tarif edin. Ticari adı değil; neyden yapıldığını, ne işe yaradığını, hangi halde (taze, dondurulmuş, işlenmiş, parça, takım) satıldığını yazın. Sınıflandırma bu özelliklere göre yapılır.
- Tarife Arama Motoru'nda arayın. uygulama.gtb.gov.tr/Tara adresinde "Kelimeden Arama" ile ürün adını, "GTİP Arama" ile bildiğiniz kodun ilk hanelerini yazın. Sayfa bir güvenlik kodu ister. Genel bir kelimeyle başlayıp sonuçları daraltmak, tam ürün adıyla aramaktan çoğu zaman daha iyi sonuç verir.
- Sonucu TİM'de karşılaştırın. TİM GTİP Arama ürün adıyla arama yapar ve ihracatçının bildiği ürün gruplarıyla eşleştirir. İki araç aynı koda çıkıyorsa iyi bir işaret.
- Tarife cetveline ve açıklama notlarına bakın. Yürürlükteki Türk Gümrük Tarife Cetveli, Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün sitesinde (ggm.ticaret.gov.tr, "Mevzuat" başlığı) fasıl fasıl indirilebiliyor. Fasıl ve pozisyon notları, bir ürünün neden bir koda girip ötekine girmediğini açıklar.
- Önceki beyanlarınıza ve müşavirinize sorun. Aynı ürünü daha önce ihraç ettiyseniz gümrük beyannamesinde kullanılan kod oradadır. Gümrük müşaviriniz farklı bir koda yöneliyorsa nedenini sorun.
Yanlış kod yanlış vergi, eksik izin ya da yanlış teşvik başvurusu demektir. Arama motorlarının verdiği sonuç bir başlangıçtır; resmî karar yerine geçmez.
Emin değilseniz: Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB)
Ticaret Bakanlığı tek tek "bu ürünün GTİP'i nedir" taleplerine cevap vermiyor. Kesin karar istiyorsanız yol Bağlayıcı Tarife Bilgisi'dir:
- Ne: Eşyanın tarife cetvelinde hangi koda girdiğine dair, başvurunuz üzerine verilen idari karar. Gümrük idareleri, BTB'deki eşyayla aynı olduğu tartışmasız eşyayı BTB'deki koda göre sınıflandırmak zorunda.
- Nereye: İstanbul, Orta Anadolu, Ege, Uludağ, Orta Akdeniz ve Doğu Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri. Başvuru Bakanlığın e-işlemler bölümündeki BTB E-Başvuru Sistemi'nden elektronik olarak da yapılabiliyor.
- Ne gerekir: Başvuru ve hak sahibinin adı ve adresi, eşyanın ayrıntılı tanımı, ticari adı ve ek bilgi. Önerdiğiniz sınıflandırmayı yazmak isteğe bağlı.
- Ne kadar geçerli: Veriliş tarihinden itibaren 6 yıl.
Kural ayrıntısı, 3 Haziran 2016 tarihli ve 29731 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Tarife) (Seri No: 14)'te.
GTİP ve HS kodu: yurt dışında hangisi kullanılır?
İlk 6 hane (HS kodu) dünyanın her yerinde aynıdır; sonrası her ülkenin kendi tarifesidir. Bu yüzden yurt dışındaki alıcı, nakliyeci ya da gümrük müşaviri sizden genellikle 6 haneli HS kodunu ister, kendi ülkesinin 8 ya da 10 haneli koduna kendisi çevirir. AB ülkelerinde ilk 8 hane (CN) Türkiye'dekiyle aynı yapıdadır. ABD, Kanada, Birleşik Krallık gibi ülkelerde 7. haneden sonrası farklıdır.
Proforma faturada ve teklifte 6 haneli HS kodunu yazmak, alıcının vergi ve ithalat şartlarını kendi tarafında hızlıca kontrol etmesini sağlar. Teklif hazırlarken nelerin yazılacağı ihracat fiyat teklifi ve proforma rehberinde.
GTİP koduyla ihracat pazarı ve müşteri bulmak
Kodu bulduktan sonra en işe yarar kullanımı pazar seçimidir:
- Hangi ülke ne kadar alıyor: ITC'nin ücretsiz aracı Trade Map'te 6 haneli kodla dünyada ürününüzü kimin, ne kadar, kimden aldığını görürsünüz. Adım adım anlatım Trade Map rehberinde.
- Hedef ülkedeki vergi: ITC'nin Market Access Map aracı, kod ve hedef ülke seçince uygulanan gümrük vergisini gösterir.
- İthalatçı firma adları: Bazı ülkeler ithalatçıları ürün koduna göre yayımlıyor: Birleşik Krallık'ta HMRC, Kanada'da Canadian Importers Database. Ayrıntısı Birleşik Krallık ve Kanada rehberlerinde (İngilizce).
Kod size pazarı gösterir, alıcıyı göstermez. Seçtiğiniz ülkede ürününüzü satan ya da kullanan firmaları bulmak, her birinin gerçekten uygun olup olmadığına bakmak ve karar vereni bulmak ayrı bir iştir. Yöntemler ihracatta müşteri bulma yöntemleri rehberinde; ihracata yeni başlıyorsanız kayıttan sevkiyata bütün adımlar ihracat nedir, nasıl yapılır rehberinde. Outfound bu işi yapar: ürününüzü ve hedef ülkeyi yazarsınız, firmaları kendi sitelerinden tek tek araştırır, karar vereni bulur ve ilk e-postayı alıcının dilinde sizin onayınıza sunar.
Son güncelleme: · Hazırlayan: Tolga Tatar
