İhracat, bir malın yürürlükteki ihracat ve gümrük mevzuatına uygun şekilde Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasıdır (İhracat Yönetmeliği, madde 4). Kısaca, ürettiğiniz ya da sattığınız malı başka bir ülkedeki alıcıya satmaktır; tersine, yurt dışından alım ithalattır. İhracata başlamak için vergi mükellefi bir firma olmanız, ürününüze uygun bir ihracatçı birliğine üye olmanız, malın GTİP kodunu bilmeniz ve gümrük beyannamesiyle malı çıkarmanız gerekir. Çoğu firma için asıl zor kısım ise kâğıt işi değil, ilk yurt dışı alıcıyı bulmaktır.
Bu rehberde
- İhracat türleri
- İhracata başlamak için gerekenler
- İlk ihracat adım adım
- Mikro ihracat ve e-ihracat
- İlk müşteriyi bulmak
İhracat türleri
| Tür | Ne demek | Kimin için |
|---|---|---|
| Doğrudan ihracat | Malı kendi adınıza, yurt dışındaki alıcıya siz satarsınız | Alıcısını kendisi bulan üretici ve tüccar |
| Dolaylı ihracat | Malı Türkiye'deki bir dış ticaret şirketine satarsınız, o ihraç eder | İhracat işini henüz kurmamış üretici |
| Mikro ihracat | Küçük gönderiler kargo ya da postayla basitleştirilmiş beyanla | Numune, küçük sipariş, internetten satış |
| Hizmet ihracatı | Yazılım, danışmanlık, tasarım, turizm gibi hizmetlerin yurt dışındaki müşteriye satışı | Hizmet firmaları; gümrük beyannamesi gerekmez |
Dolaylı ihracatın ne zaman mantıklı olduğu ihracat acentesi mi, doğrudan satış mı rehberinde (İngilizce) ayrıca anlatılıyor.
İhracata başlamak için gerekenler
- Vergi mükellefi bir firma: Şahıs şirketi ya da sermaye şirketi. Birlik üyeliğinde ticaret sicil gazetesi, vergi levhası ve imza sirküleri isteniyor.
- İhracatçı birliği üyeliği: TİM'e göre ihracat yapabilmek için, kanun gereği TİM'e bağlı 61 ihracatçı birliğinden en az birine üye olmak gerekiyor. Ürününüzün sektörüne göre birliği seçersiniz; başvuruda başvuru formu ve taahhütname, ticaret sicil gazetesi, vergi levhası, imza sirküleri ve ödeme dekontu isteniyor.
- Ürünün GTİP kodu: Vergi, izin ve teşvikler bu koda bağlı. Nasıl bulunacağı GTİP sorgulama rehberinde.
- Gümrük müşaviri: İhracat beyannamesini çoğu firma bir gümrük müşaviri aracılığıyla verir.
- Döviz hesabı: Ödemeyi yabancı para olarak almak için bankanızda döviz hesabı.
İlk ihracat adım adım
- Pazarı seçin. GTİP kodunuzla Trade Map'te ürününüzü hangi ülkelerin çok ve artarak ithal ettiğine, Türkiye'nin oradaki payına bakın; iki üç ülke seçin. Adım adım: Trade Map nasıl kullanılır.
- Hedef ülkenin şartlarına bakın. Gümrük vergisi, etiket ve belge şartları (CE, sağlık sertifikası, menşe şahadetnamesi gibi). Vergi oranını ITC'nin Market Access Map aracında görebilirsiniz.
- Alıcıyı bulun ve ilk teması kurun. Ayrıntısı aşağıda ve ihracatta müşteri bulma yöntemleri rehberinde.
- Teklif ve proforma verin. Fiyatı bir teslim şekline bağlayın ("FCA Gebze, Incoterms 2020" gibi), ödeme şeklini ve geçerlilik süresini yazın. Teslim şekillerinin farkı Incoterms rehberinde, size uyanı Incoterms seçici aracında, örnek düzen ihracat fiyat teklifi ve proforma rehberinde.
- Ödeme şeklini seçin. İlk satışta peşin ya da akreditif en güvenli olanlardır; mal mukabili ödeme alıcıya güvenmeyi gerektirir.
- İhracat faturasını kesin ve beyannameyi verin. Fatura ve paketleme listesiyle gümrük müşaviriniz ihracat beyannamesini verir; mal gümrükten çıktığında ihracat gerçekleşmiş olur.
- Sevkiyat ve belgeler. Taşıma belgesini (konşimento, CMR, hava yolu faturası) ve alıcının istediği belgeleri gönderin.
- Bedeli tahsil edin. İhracat bedelinin yurda getirilmesine dair kurallar ve süreler değişebiliyor; güncel kuralı bankanıza ve ihracatçı birliğinize sorun.
Mikro ihracat ve e-ihracat
Mikro ihracat, küçük gönderilerin kargo ya da posta yoluyla Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) ile basitleştirilmiş şekilde ihraç edilmesidir. Ocak 2026'daki değişiklikle gönderi başına sınır brüt 600 kg ve KDV hariç 30.000 avroya çıkarıldı; önceki sınır 300 kg ve 15.000 avroydu. Numune göndermek, küçük siparişler ve yurt dışına internetten satış için kullanılır. Sınırı ve işlemleri kargo firmanızla teyit edin.
E-ihracat ise ürünün yurt dışındaki alıcıya internet üzerinden, kendi sitenizden ya da pazar yerlerinden satılmasıdır; gönderim çoğunlukla mikro ihracat yoluyla yapılır.
İlk müşteriyi bulmak
Kayıtlar ve belgeler birkaç haftada tamamlanır. İlk ihracatı geciktiren çoğu zaman alıcının olmamasıdır. Başlıca yollar:
- Fuarlar ve sektör heyetleri: İhracatçı birlikleri ve Ticaret Bakanlığı destekleriyle.
- Ticaret müşavirlikleri: Hedef ülkedeki Türk ticaret müşavirliği firma ve pazar bilgisi verir.
- B2B platformlar ve gümrük verisi: Gelen talebi yakalamak ya da düzenli ithalat yapanları görmek için. Araçların karşılaştırması ihracat müşteri bulma programları sayfasında.
- Doğrudan araştırma ve e-posta: Seçtiğiniz ülkede ürününüzü satan ya da kullanan firmaları bulup her birinin size uyup uymadığına bakmak ve karar vericiye kısa, firmaya özel bir e-posta yazmak. İngilizce örnekler ihracat e-postası örnekleri rehberinde.
Outfound son yolu sizin için yapar: ürününüzü ve hedef ülkeyi yazarsınız, uygun firmaları kendi sitelerinden tek tek araştırır, karar vereni bulur ve ilk e-postayı alıcının dilinde sizin onayınıza sunar.
Son güncelleme: · Hazırlayan: Tolga Tatar
