Rehber

Incoterms 2020 teslim şekilleri: 11 kural tek tabloda

EXW'den DDP'ye her kuralda riskin nerede geçtiği, masrafı kimin ödediği, hangi taşımada kullanıldığı ve ihracatçının teklifte hangisini seçmesi gerektiği.

Incoterms, Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) yayımladığı ve uluslararası satışta üç şeyi belirleyen teslim kurallarıdır: malın nerede teslim edildiği, taşıma ve sigorta masrafını kimin ödediği ve riskin satıcıdan alıcıya nerede geçtiği. Yürürlükteki sürüm, 1 Ocak 2020'den beri uygulanan Incoterms 2020'dir; "Incoterms 2025" adında bir sürüm yoktur. 11 kuralın yedisi her taşıma türünde, dördü (FAS, FOB, CFR, CIF) yalnız deniz yolunda kullanılır. Teklifte kuralı yer adıyla ve sürümüyle yazın: "FCA Gebze, Incoterms 2020" gibi.

Hangisini seçeceğinizden emin değilseniz Incoterms seçici birkaç soruyla size uyan kuralı ve teklife yazacağınız satırı gösterir.

Bu rehberde

  1. 11 teslim şekli tek tabloda
  2. Kuralları ayıran iki soru
  3. FOB, CFR, CIF: en çok karıştırılanlar
  4. Konteyner yükünde neden FCA?
  5. EXW ve DDP: iki uçtaki risk
  6. Teklifte ve proformada nasıl yazılır?

11 teslim şekli tek tabloda

KuralAçılımıTaşımaRisk alıcıya ne zaman geçer?Kim neyi öder?
EXWEx Works, Fabrikada teslimHer türSatıcının tesisinde malı alıcının emrine hazır ettiğindeAlıcı: yükleme, ihracat gümrüğü, navlun, sigorta, ithalat
FCAFree Carrier, Taşıyıcıya teslimHer türMalı adı geçen yerde alıcının taşıyıcısına teslim ettiğindeSatıcı: ihracat gümrüğü (tesisinde teslimde yüklemeyi de yapar)
CPTCarriage Paid To, Taşıma ödenmiş olarakHer türMalı ilk taşıyıcıya teslim ettiğindeSatıcı: varış yerine kadar navlun
CIPCarriage and Insurance Paid To, Taşıma ve sigorta ödenmiş olarakHer türMalı ilk taşıyıcıya teslim ettiğindeSatıcı: navlun ve geniş kapsamlı sigorta (ICC A)
DAPDelivered at Place, Belirlenen yerde teslimHer türMal varış yerinde, boşaltılmaya hazır halde alıcının emrine verildiğindeSatıcı: varış yerine kadar her şey; alıcı: boşaltma, ithalat gümrüğü ve vergiler
DPUDelivered at Place Unloaded, Boşaltılmış olarak teslimHer türMal varış yerinde boşaltıldığındaSatıcı: boşaltma dahil; alıcı: ithalat gümrüğü ve vergiler
DDPDelivered Duty Paid, Gümrük vergileri ödenmiş teslimHer türMal varış yerinde, ithalatı yapılmış halde teslim edildiğindeSatıcı: ithalat gümrüğü ve vergiler dahil her şey
FASFree Alongside Ship, Gemi doğrultusunda teslimDenizMal yükleme limanında geminin yanına konduğundaSatıcı: ihracat gümrüğü; alıcı: yükleme ve navlun
FOBFree on Board, Gemide teslimDenizMal yükleme limanında gemiye yüklendiğindeSatıcı: ihracat gümrüğü ve yükleme; alıcı: navlun ve sigorta
CFRCost and Freight, Masraflar ve navlun ödenmişDenizMal yükleme limanında gemiye yüklendiğindeSatıcı: varış limanına kadar navlun
CIFCost, Insurance and Freight, Masraflar, sigorta ve navlun ödenmişDenizMal yükleme limanında gemiye yüklendiğindeSatıcı: navlun ve asgari sigorta (ICC C)

Incoterms yalnız teslimi, masrafı ve riski düzenler. Mülkiyetin ne zaman geçtiğini, ödeme şeklini ve sözleşmeye aykırılığın sonuçlarını düzenlemez; bunlar satış sözleşmesinde ayrıca yazılır.

Kuralları ayıran iki soru

Risk nerede geçiyor? E ve F ile başlayan kurallarda (EXW, FCA, FAS, FOB) risk ve ana taşıma masrafı alıcıdadır; satıcı malı kendi ülkesinde teslim eder. C ile başlayanlarda (CPT, CIP, CFR, CIF) satıcı ana taşımayı öder, ama risk yine kendi ülkesinde, mal taşıyıcıya ya da gemiye verildiğinde geçer. D ile başlayanlarda (DAP, DPU, DDP) satıcı malı alıcının ülkesinde teslim eder ve yol boyunca risk satıcıdadır.

Hangi taşıma? FAS, FOB, CFR ve CIF gemiye yükleme anına bağlıdır ve yalnız deniz ve iç su yolunda kullanılır. Kara, hava, demir yolu ve konteynerli çok türlü taşımada diğer yedi kural kullanılır.

C grubundaki ayrım en sık karışıklık çıkarandır: masraf varışa kadar satıcıda, risk ise yükleme yerinde alıcıya geçmiştir.

FOB, CFR, CIF: en çok karıştırılanlar

Üçünde de risk, mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Fark yalnız masraftadır:

Incoterms 2020 ile gelen değişikliklerden biri burada: CIP'te satıcının yaptıracağı asgari sigorta geniş kapsamlı (ICC A) oldu, CIF'te asgari kapsam (ICC C) kaldı. Diğer değişiklikler: DAT'ın yerini DPU aldı; FCA'da taraflar, alıcının taşıyıcısının satıcıya yükleme kaydı olan konşimento vermesini kararlaştırabiliyor (akreditifli satışta işe yarar); satıcı ya da alıcı taşımayı kendi aracıyla yapabiliyor.

Konteyner yükünde neden FCA?

Konteyner genellikle gemiye yüklenmeden günler önce limandaki konteyner terminaline ya da bir depoya teslim edilir. FOB'da risk ise ancak gemiye yüklendiğinde geçer; aradaki sürede mal artık satıcının elinde değildir ama risk hâlâ ondadır. Bu yüzden ICC, konteyner yükleri için FOB yerine FCA, CFR yerine CPT, CIF yerine CIP kullanılmasını öneriyor. Alıcınız alışkanlıkla FOB istiyorsa, teslimin nerede yapılacağını FCA ile yazmayı önerin.

EXW ve DDP: iki uçtaki risk

EXW satıcı için en az iş gibi görünür, ama ihracatçı için tuzak olabilir. EXW'de ihracat gümrük işlemleri alıcıya aittir. Türkiye'de ihracat beyannamesini yabancı alıcının vermesi pratikte zordur; beyanname sizin adınıza verilmezse ihracatın kayda geçmesi, KDV iadesi ve ihracat bedelinin takibi sorun çıkarabilir. Malı tesisinizde teslim etmek istiyorsanız FCA (tesisinizin adresiyle) aynı işi ihracat gümrüğü sizde kalarak yapar.

DDP alıcı için en rahat, satıcı için en ağır kuraldır: alıcının ülkesinde ithalat gümrüğünü ve vergileri de siz ödersiniz. Bunun için o ülkede ithalatçı sıfatıyla işlem yapabilmeniz ya da bunu yapacak bir temsilciniz olması gerekir; ithalat KDV'sini geri alamayabilirsiniz. İlk kez satılan bir ülkede DDP yerine DAP daha güvenlidir.

Teklifte ve proformada nasıl yazılır?

  1. Kural + yer + sürüm: "FOB Mersin Port, Incoterms 2020", "DAP Rotterdam, warehouse address, Incoterms 2020". Yer ne kadar açık yazılırsa risk geçişi o kadar net olur.
  2. Fiyatı kurala bağlayın: Aynı ürünün EXW ve CIF fiyatı aynı değildir. Teklifte fiyatın hangi kurala göre olduğunu, birden fazla seçenek veriyorsanız her birini ayrı yazın.
  3. Sigortayı açık yazın: CIF ve CIP'te sigortanın kapsamını ve bedelini (genellikle fatura bedelinin yüzde 110'u) belirtin.
  4. Ödeme şekliyle uyumlu olsun: Akreditifli satışta istenen belgeler (örneğin gemiye yükleme kaydı olan konşimento) seçtiğiniz kuralla çelişmemeli.

İlk ihracatınızsa teslim şeklinin süreçteki yerini ihracat nedir, nasıl yapılır rehberinde görebilirsiniz. Örnek bir proforma düzeni ve ödeme şekilleri ihracat fiyat teklifi ve proforma rehberinde. Fiyatınızın alıcının ülkesinde rafa çıkana kadar nasıl değiştiğini görmek için varış maliyeti hesaplayıcısını (İngilizce) kullanabilirsiniz.

Son güncelleme: · Hazırlayan: Tolga Tatar

Sık sorulanlar

Incoterms nedir?

Incoterms, Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) yayımladığı, uluslararası satışta malın nerede teslim edildiğini, taşıma ve sigorta masrafını kimin ödediğini ve riskin satıcıdan alıcıya nerede geçtiğini belirleyen teslim kurallarıdır. Türkçede teslim şekilleri de denir. Yürürlükteki sürüm Incoterms 2020'dir.

Incoterms 2025 diye bir sürüm var mı?

Yok. ICC'nin yürürlükteki sürümü 1 Ocak 2020'den beri uygulanan Incoterms 2020. ICC bir sonraki sürüm üzerinde çalışıyor; o çıkana kadar sözleşmede ve teklifte "Incoterms 2020" yazın.

Incoterms 2020'de kaç teslim şekli var?

11. Yedisi her taşıma türünde kullanılır: EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP. Dördü yalnız deniz ve iç su yolu taşımasında kullanılır: FAS, FOB, CFR, CIF.

FOB ile CIF arasındaki fark nedir?

İkisinde de risk, mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Farkı masraftadır: FOB'da navlunu ve sigortayı alıcı öder; CIF'te satıcı varış limanına kadar navlunu ve asgari sigortayı öder. CIF'te mal yolda hasar görürse risk yine alıcınındır, alıcı satıcının yaptırdığı sigortadan tazminat ister.

Konteyner yükünde FOB kullanılır mı?

Kullanılıyor, ama uygun değil. Konteyner genellikle gemiye yüklenmeden günler önce limandaki terminale teslim edilir; FOB'da risk ise ancak gemiye yüklenince geçer. ICC konteyner yükleri için FOB yerine FCA, CFR yerine CPT, CIF yerine CIP kullanılmasını öneriyor.

EXW ihracatçı için neden riskli?

EXW'de ihracat gümrük işlemleri alıcıya aittir. Türkiye'de ihracat beyannamesini yabancı alıcının vermesi pratikte zordur ve beyanname ihracatçı adına verilmezse ihracatın kayda geçmesi, KDV iadesi ve ihracat bedelinin izlenmesi sorun olabilir. Çoğu ihracatçı için FCA daha güvenli bir seçimdir.

İhracatçılar için

Hesabınızı açın, 20 firmayı ücretsiz bulun

Deneme hesabında 20 firma keşfi ve 40 e-posta taslağı ücretsiz. Kart gerekmez.

Ücretsiz başlayın