Lead, ürününüzü ya da hizmetinizi satın alma ihtimali olan kişi ya da firmadır; Türkçede "potansiyel müşteri" diye de karşılanır. Lead generation (lead üretimi) ise bu kişi ve firmaları bulup onlarla ilk teması kurma işidir. B2B'de, yani firmaya satış yapan işlerde, lead neredeyse her zaman iki parçadan oluşur: ürününüzü kullanabilecek bir firma ve o firmada karar veren bir kişi. İkisinden biri eksikse elinizdeki şey henüz bir lead değil, bir isimdir.
Rehberin içeriği
- Lead nedir, ne değildir?
- MQL ve SQL farkı
- Lead generation nedir?
- B2B'de lead bulma yolları
- İyi lead'in ölçütleri
- İhracatçı için örnek akış
- Yapay zeka ile lead araştırması
Lead nedir, ne değildir?
Kelime İngilizce "lead" (ipucu, iz) sözcüğünden gelir: satışa giden bir iz. Pazarlamada lead sayısı çok konuşulur, ama sayı tek başına bir şey söylemez. Bin kişilik bir listede ürününüzü gerçekten alabilecek kırk firma varsa, elinizde kırk lead vardır.
| Kavram | Ne demek | Örnek |
|---|---|---|
| Kayıt (isim) | Bir firmanın adı ve belki bir adresi. Uyup uymadığı bilinmiyor. | Bir dizinden alınmış "Almanya, mobilya" listesindeki bir satır |
| Lead | Ürününüzü kullanabileceği görülmüş firma ve ulaşılabilir bir karar verici | Sitesinde sizin kategorinizde yabancı marka satan bir ithalatçı ve satın alma müdürünün doğrulanmış e-postası |
| Satış fırsatı | İlgisini gösterdi, ihtiyacı ve zamanı konuşuluyor | Cevap verdi, fiyat listesi ya da numune istedi |
| Müşteri | Sipariş verdi | İlk deneme siparişi geldi |
MQL ve SQL farkı
Pazarlama ve satış ekipleri ayrı olan firmalarda lead'ler iki aşamada sınıflanır:
- MQL (marketing qualified lead, pazarlama nitelikli lead): pazarlamanın ilgi işareti gördüğü kişi. Katalog indirmiş, web seminerine katılmış, fuarda kartvizit bırakmış. İlgilidir ama satın almaya hazır olduğu belli değildir.
- SQL (sales qualified lead, satış nitelikli lead): satışın gerçek fırsat olarak kabul ettiği kişi. İhtiyacı, bütçesi ya da zamanı belli; fiyat, numune ya da görüşme istemiş.
İhracat yapan bir KOBİ'de bu iki aşamayı çoğu zaman aynı kişi yürütür. Yine de ayrımı bilmek işe yarar: kartvizit bırakan herkese teklif göndermek yerine, önce kimin gerçekten alıcı olduğunu ayırırsınız. Fuar kartvizitlerini bu gözle sıralamayı fuar sonrası müşteri takibi rehberinde anlattık.
Lead generation nedir?
Lead generation, potansiyel müşteri bulma ve ilk teması kurma işinin bütünüdür. B2B'de iki yönden yürür:
- Gelen (inbound): alıcı sizi bulur. Web sitenizdeki form, arama motorundan gelen ziyaretçi, B2B platformlardan gelen talep, fuar standına uğrayan ziyaretçi. Avantajı alıcının zaten ilgili olması; dezavantajı kimin geleceğini sizin seçememeniz.
- Giden (outbound): siz alıcıyı bulursunuz. Hedef ülkede ürününüzü alabilecek firmaları belirler, karar vericiye kısa ve o firmaya özel bir e-posta yazarsınız. Avantajı kime yazacağınızı sizin seçmeniz; dezavantajı araştırma ve yazım emeği.
Çoğu ihracatçı için ikisi birlikte çalışır. Gelen talep beklemekle yeni pazar açılmaz; giden çalışmayla açılan pazar, zamanla gelen talep de üretir.
B2B'de lead bulma yolları
| Yol | Ne verir | Sınırı |
|---|---|---|
| Fuar | Yüz yüze görüşme, katılımcı listesi, sıcak temas | Pahalı, takvime bağlı; katılımcıların çoğu satıcı; takip yapılmazsa temas soğur |
| İthalatçı listesi ve dizinler | Hedef ülkede firma adları (ticaret müşavirlikleri, odalar, dernekler, sektör dizinleri) | Liste eskir; kişi adı çoğu zaman yok; firmanın hâlâ alıp almadığı belli değil |
| Firmadaki kişiler ve unvanları | Kişiyi gösterir, firmanın sizin ürününüzü alıp almadığını göstermez; mesaj sınırları var | |
| Dış ticaret istatistiği ve gümrük verisi | Hangi ülkenin ne kadar aldığı; bazı ülkelerde ithalat yapan firma adı | İstatistikte firma adı yok; gümrük verisi ücretli ve birçok ülkede eksik |
| Web araştırması | Firmanın bugün ne sattığı ya da kullandığı, kime sattığı, kime yazılacağı | Firma başına zaman ister; alıcıyı iyi tarif etmeniz gerekir |
| Gelen talep | Zaten ilgilenen alıcı (site formu, B2B platform, arama motoru) | Kimin geleceği sizin elinizde değil; platformlarda yoğun fiyat rekabeti |
Bu yolların hiçbiri tek başına yetmez. Liste veren yollar (fuar, dizin, gümrük verisi) size isim verir; o ismi lead'e çeviren, firmanın sitesine bakıp gerçekten alıcı olup olmadığını görmektir. Bütün yöntemleri ayrıntısıyla ihracatta müşteri bulma yöntemleri rehberinde, gümrük verisi ile alıcı araştırmasının farkını ayrı bir karşılaştırmada anlattık.
İyi lead'in ölçütleri
Bir firmaya e-posta yazmadan önce şu dört soruya "evet" diyebiliyor olmalısınız:
- Uyum: Firma sizin ürününüzü satıyor, kullanıyor ya da tamamlayıcı bir ürün mü satıyor? Bunu sitesindeki ürün sayfalarından, taşıdığı markalardan ve müşteri türünden görebilirsiniz.
- Güncellik: Firma hâlâ faal mi? Son bir yılda haber, yeni ürün ya da fuar katılımı var mı? Kapanmış firmaya yazılan e-posta geri döner ve alan adınızın itibarını düşürür.
- Doğru kişi: Satın almaya karar veren kişi kim? Küçük firmada çoğu zaman sahibi ya da genel müdürü, büyük firmada satın alma ya da kategori müdürü. Genel bilgi adresi son çaredir.
- Ulaşılabilirlik: E-posta adresi göndermeden önce doğrulandı mı? Geçersiz adreslerle dolu bir gönderim, cevap gelmemesinden daha büyük zarar verir.
Bu ölçütlerin hepsi sizin ne sattığınıza ve kime sattığınıza bağlıdır. Önce bir "alıcı tarifi" yazın: hangi ülke, hangi firma türü, hangi büyüklük, hangi ürünleri satan. Nasıl yazılacağını yurtdışı müşteri portföyü rehberinde anlattık.
İhracatçı için örnek akış
Paslanmaz endüstriyel mutfak rafı üreten bir firmanın Avusturya'da distribütör aradığını düşünün. Lead üretimi şöyle ilerler:
- Pazarı seçin. Dış ticaret istatistiğiyle hangi ülkenin bu ürünü ne kadar ithal ettiğine bakın (Trade Map rehberi).
- Alıcıyı tarif edin. "Avusturya'da otellere ve restoranlara ticari mutfak ekipmanı satan, stok tutan, yabancı marka taşıyan distribütörler."
- Aday toplayın. Rakip üreticilerin bayi sayfaları, sektör fuarının katılımcı listesi, sektör dernekleri, ticaret müşavirliği. 30-50 aday iyi bir başlangıçtır.
- Sitesinden eleyin. Her adayın sitesine bakın: pişirme hattı taşıyor ama raf taşımıyor mu? Otellere mi satıyor? Hâlâ faal mi? Uymayanları çıkarın; geriye kalanlar lead'inizdir.
- Karar vericiyi bulun. Satın alma ya da ürün müdürü, küçük firmada sahibi. E-posta adresini göndermeden önce doğrulayın.
- İlk e-postayı yazın. Kısa, o firmaya özel, alıcının dilinde ya da ortak iş dilinde: neden onları seçtiğinizi tek cümleyle söyleyin, tek bir somut avantaj verin, tek bir şey isteyin. Örnekler İngilizce ihracat e-postası örnekleri rehberinde.
- Takip edin ve sınıflayın. Cevap gelmezse iki üç hafta içinde yeni bir bilgiyle iki kez daha yazın. Cevap verenleri ayırın: fiyat ya da numune isteyen artık bir satış fırsatıdır.
Bu akışın en çok zaman alan adımları 4, 5 ve 6'dır: her firmayı okumak, doğru kişiyi bulmak ve o firmaya özel yazmak. Bir aday listesinden genellikle küçük bir kısmı gerçek lead çıkar; elemeyi atlamak, zamanı yazıp cevap beklemeye harcamak demektir.
Yapay zeka ile lead araştırması
Yapay zekanın lead üretiminde en çok işe yaradığı yer, yukarıdaki elemedir. Bir dil modeli bir firmanın sitesini okuyup "bu firma paslanmaz raf taşımıyor ama otel mutfaklarına pişirme hattı satıyor" diyebilir; bunu yüzlerce firma için, sizin alıcı tarifinize göre yapabilir. Dikkat edilmesi gereken nokta, gerekçenin kaynağıdır: bir araç bir firma hakkında sitede yazmayan bir şey söylüyorsa tahmin yapıyordur ve o tahmin e-postaya girerse alıcı bunu hemen fark eder.
Outfound bu işi ihracatçılar için yapar. Ürününüzü ve aradığınız alıcıyı bir cümleyle tarif edersiniz, hedef ülkeleri seçersiniz. Outfound hedef pazardaki her aday firmayı canlı web'de araştırır, tarifinize uyup uymadığını alıntı ve bağlantıyla gösterir; uyan firmalarda karar vericiyi bulur, e-posta adresini göndermeden önce doğrular ve ilk e-postayı alıcının dilinde, o firmanın araştırmasından yazar. Hiçbir e-posta siz onaylamadan gönderilmez. Gönderim, ana alan adınızı korumak için ayrı bir gönderim alan adından ısındırmayla yapılır; gelen cevaplar tek bir gelen kutusunda toplanır. Yalnız tarifinize uyan firmalar keşif hakkından düşer.
Outfound'u Claude ya da ChatGPT içinden de kullanabilirsiniz: onay bekleyen e-postaları görmek, gelen cevapları okumak ya da yeni bir arama başlatmak için sohbette sormanız yeterli; kredi harcayan ya da e-posta gönderen her adım sizin onayınızı bekler. Kurulum adımları Claude ve ChatGPT yardım sayfalarında.
Kendi ürününüz ve gerçek bir hedef ülkeyle denemek için deneme hesabında 20 firma keşfi ve 40 e-posta taslağı ücretsizdir. Yurtdışında alıcı arıyorsanız yurtdışı müşteri bulma, Türkiye içinde kurumsal müşteri arıyorsanız B2B müşteri bulma sayfasına bakın.
Son güncelleme: · Hazırlayan: Tolga Tatar
